Ekibiina kya Union Transport Alliance Kitongozza Okugaba Paadi Eri Abayizi Abawala Muggwanga Lyona.  

muguladan2024@gmail.com
7 Min Read

15/7/2026

Ekibiina kya Uganda’s Union Transport Alliance “The Union” kitongozza kaweefube w’okugaba paadi mumasomero ng’erimu ku makubo okumalawo ekizibu ky’abayizi abawala abalemerelwa okusoma obulungi olwokutya okuvvoolwa

Oluvanyuma lw’okutongoza obulungi enkola ya Union Sanitary Pads gye buvuddeko wansi wa KILI CLEAR Campaign nga 20 June 2026, omukago gw’ebyentambula ogwa Union Transport Alliance (UNION), nga gukolagana ne The Mental Health Awareness Initiative (TMHAI), olwaleero gutongozza mu butongole enteekateeka ya kampeyini eno enkulu ey’okuvunaanyizibwa ku mbeera z’abantu mu bitongole (CSR), “1 Million Pads for 1 Million Girls”, ku Uganda Media Centre.

“Ekivaako kinene. Tulina emboozi z’abawala abalemererwa okugenda ku ssomero olw’obutaba na paadi eze nsonga ezimala, era omuwendo ogwo ogw’abava mu masomero gwe guviirako ekitundu ku miwendo gy’embuto egy’abatiini egy’amaanyi gye tulina mu ggwanga egya 25%,” Dr Richard Mugahi, kaminsona w’ebyobulamu by’okuzaala, abakyala n’abaana mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda bwe yategeezezza.

Yagasseeko nti “ebimu ku bizibu abawala bye boolekagana nabyo kwe butabeera na nkola enzijuvu ku nsonga zaabwe ez’okugenda mu nsonga, era twagala okukozesa omukisa guno nga bwe tugaba paadi okukubaganya ebirowoozo ku bulamu bwabwe n’engeri gye bayinza okukwatamu obulamu bwabwe obw’okuzaala nga bakyali bato.Obulamu bw’okugenda mu nsonga si kuwa buyonjo bwokka, wabula kukuuma bulamu, kitiibwa, n’ebiseera eby’omu maaso eby’abawala baffe.”

Dr Richard Mugahi yasiimye ekibiina kya The Uganda Transport Alliance olw’okukozesa omukutu gwabwe ogw’eggwanga lyonna okuwagira obuyonjo n’okusomesa abaana abawala. 

Dr. Richard Mugahi

Dr Richard Mugahi bino yabyogeredde mu kutongoza omukolo gwa The Union ogulaga omutendera oguddako ogwa KILI CLEAR Campaign, okuvvuunula okwewaayo eri obuyonjo bw’omu nsonga ku ssente entono mu kukwata obutereevu mu kitundu nga bakungaanya obuyambi bwa sanitary pad eri abawala abagenda mu masomero abali mu mbeera embi okwetoloola Uganda.

Mu kutongoza abakulembeze b’ekibiina kya The Union nga bakulembeddwamu akulira ekibiina kya The Union, omubaka Andrew Ojok Oulanyah, Ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku ICT & National Guidance ne Diana Ampaire, omubaka wa Palamenti w’abavubuka abakyala mu ggwanga eyalondeddwa ffeesi ya kampeyini.

Kampeyini ya KILI CLEAR yatongozebwa okufuula paadi z’obuyonjo ez’omutindo ogwa waggulu, ez’ebbeeyi ezituukirirwa abakyala n’abawala. Enteekateeka ya “1 Million Pads for 1 Million Girls” kati eyongera okugaziya okwolesebwa okwo okulaba ng’abawala mu Uganda abasinga okubeera mu bulabe bafuna obuyonjo, okubasobozesa okusigala mu ssomero n’ekitiibwa n’obwesige.

Mu Uganda yonna, obwavu bw’ebiseera bukyali kimu ku bisinga okuvaako okusoma obubi n’obutasoma, ng’abawala 1 ku 4 ava mu masomero. Nga bayita mu nteekateeka eno, Union ne TMHAI baluubirira okukungaanya obuwagizi bwa gavumenti n’ab’obwannannyini okugabira abawala obukadde bumu obupapula bwa Union sanitary pad packs.

Nga ekozesa omukutu omunene ogwa Union’s nationwide grassroots network, kampeyini eno egenda kukwasaganya okukungaanya eby’obugagga n’okumanyisa abantu okutuusa enkola ey’amakulu mu mbeera z’abantu mu masomero mu bitundu ebitali birungi okwetoloola Uganda.

Obweyamo buno bwalagiddwa mu kutongoza abakulembeze b’ebitongole bya boda boda, bbaasi, loole ne takisi mu ggwanga.

Ekibiina ky’omukago ekikulemberwa akulira kkampuni eno Fred Ssenoga kitegezezza bannamawulire ku kampeyini y’eggwanga eya Kili Clear mu kutongoza. Yeegasse ku bakulembeze b’ebitongole bya boda boda, bbaasi, loole ne takisi mu ggwanga. 

Bwabadde ayogerera mu kutongoza omukago gwa Union Transport Alliance, Fred Ssenoga Bagenda, akulira ekibiina ekigatta ebyentambula ekya Union Transport Alliance yagambye nti, “Leero, tugenda kutwala ekisuubizo kyaffe eky’okufuula paadi z’obuyonjo ez’ebbeeyi eri buli mukyala n’omuwala tewali muwala asubwa ssomero olw’okugenda mu nsonga.”

Enteekateeka eno era ewagira ebiragiro bya Uganda eby’ebyobulamu mu nsonga z’ekikyala ng’egaziya okufuna ebintu ebiyamba mu nsonga z’ekikyala, okutumbula okumanyisa abantu ku bulamu bw’ensonga, n’okuyamba okutumbula ebyenjigiriza by’abawala.

Omubaka Ojok agamba nti obwavu obw’ekiseera bukwatagana nnyo n’okusoomoozebwa okugazi okw’obwavu mu bitundu. “Bw’otunuulira ebitundu nga Karamoja, West Nile, n’ebitundu ebirala ebitaliimu buweereza, olaba ng’omugugu gusingako awo.”

“Nsiima abakolagana nabo olw’okutondawo kampeyini nga ssente eziweebwayo zisobola okulondoolebwa okuva ku mugabi okutuuka ku ssomero erigenda okuganyulwa.Obwerufu n’obuvunaanyizibwa bikulu nnyo mu kuzimba obwesige n’okulaba ng’ebikosa ebya nnamaddala.”

Okuwaayo kwa UGX 20,000 kuwa akabookisi kamu eya Union Sanitary Pads 100 ezimala okuwagira omuwala omu okumala omwaka mulamba. Okuwaayo kuyinza okukolebwa nga oyita ku *289*9#, ng’abagaba obuyambi basobola okuwagira amasomero ge baagala oba amasomero agateereddwawo Omukago.

Enteekateeka ya leero eya sanitary pad eddiridde okutongoza omulala gye buvuddeko ey’ekibinja ky’amasimu agakola buli lunaku nga byonna mu kimu nga bikoleddwa naddala eri ebitongole bya Uganda ebitali bitongole.

Ekitongole ky’ebyentambula mu Uganda ekimaze ebbanga nga kyawuddwamu, ekitali kitongole, era nga tekiweereddwa buweereza bulungi kibadde tekirina nsengeka, nsimbi, n’okukwasaganya ebyetaagisa okusumulula obusobozi bwakyo obujjuvu mu by’enfuna.

Ekibiina kya Uganda’s Union Transport Alliance (The Union) kirimu abakulembeze b’ekitongole kya takisi, bbaasi, boda boda ne loole okwetoloola eggwanga era nga akulira kkampuni eno Ssenoga bw’alambikidde, kikola mmotoka y’ebyenfuna okukyusa eggwanga n’okuwagira enteekateeka ya Uganda ey’okukulaakulanya enkulaakulana ey’emirundi 10 okugaziya GDP y’eggwanga okuva ku buwumbi bwa ddoola 50 okutuuka ku buwumbi bwa ddoola 500 mu mwaka gwa 2040.

Kino yakikkaatirizza nti kigenda kukolebwa nga kiyita mu kwewaayo kw’ekibiina kino okutumbula obulamu obwa bulijjo obw’abantu abali mu bitongole ebitali bitongole naddala ebitundu by’ebyentambula okwetoloola Uganda.

Enkulaakulana eno yayanguyibwa dda olw’enkolagana ey’amaanyi, ey’amaanyi n’ebitongole ebikulembedde, omuli NSSF, MTN, Housing Finance Bank, Spiro, Next Media n’ebirala, okusobozesa Omukago okutuusa ensimbi, okuyungibwa, eby’okugonjoola ebizibu by’okutambula, n’okulabika mu ggwanga lyonna eri bammemba baakyo.

“Okuzimba ku musingi guno, omukago guno gukiikirira okugaziwa okw’okwebungulula mu nkola yonna ey’entambula —okugatta boda boda, takisi, bbaasi, n’abaddukanya loole ku musingi gumu ogw’obumu. Ensengeka eno ekwatagana esobozesa okugabana okufuna ensimbi, tekinologiya, enkolagana, n’obutale,” omukugu mu by’enfuna bwe yategeezezza gye buvuddeko.

Mu musingi gwayo, Alliance ekoleddwa ng’omukutu gw’ebyobusuubuzi (“supermarket”) ogw’ebintu ebyabaddewo edda nga Union ride-hailing app, looni za ddigi, Union water, essimu ez’amaanyi ne Union Oil, Union Data Bundle eyaakatongozebwa, wamu n’ebintu eby’omu maaso nga Union matatus (takisi), bbaasi za Union, loole za Union, emipiira, sipeeya, mmotoka ez’amasannyalaze, ensawo z’omu mugongo, laptop, ebikozesebwa mu scholastic n’ebirala bingi.

Omukago guno, ogusoose mu ngeri yaago mu kitundu kino, era guggulawo oluggi lw’enkolagana ey’amaanyi n’emikwano mu bitundu by’entambula, eby’ensimbi, abakola ebintu n’abawa obuweereza obulala, nga guwa omukisa okutuuka ku gumu ku mikutu gy’entambula egy’obunene egy’entambula entegeke mu kitundu kino.

Share This Article
Leave a Comment